Paracetamol còn gọi là acetaminophen là loại thuốc được dùng để hạ sốt, giảm đau an toàn, không cần kê toa thông dụng nhất trên toàn thế giới.
Paracetamol chuyển hóa ở gan, cũng như nhiều loại thuốc khác, hay thức ăn, đồ uống hàng ngày.
Bình thường khi chúng ta uống paracetamol, gan sẽ chuyển hóa nó thành hợp chất không độc, tan trong nước và thải qua thận.
Nếu chúng ta uống một lượng lớn paracetamol hay uống liều cao kéo dài, lúc này gan không chuyển hóa hết được, lúc đó gan sẽ chuyển hóa theo con đường khác tạo ra NAPQI, là chất có khả năng gây độc cho gan (chứ chưa hẳn gây độc).
NAPQI có half life cực ngắn và được gan chuyển khóa thành hợp chất không gây độc nhờ glutathione và thải qua thận.
☣️Vậy khi nào NAPQI gây độc gan, đó là khi lượng NAPQI quá nhiều, quá khả năng chuyển hóa của glutathione, hoặc ở người có tình trạng giảm glutathione trầm trọng như người nghiện rượu. Lúc này NAPQI tích tụ nhiều trong gan sẽ kết hợp với các protein trong tế bào gan, từ đó kích hoạt một chuỗi phản ứng viêm gây tổn thương và chết các tế bào gan.
Để điều trị ngộ độc gan do paracetamol, người ta thường dùng NAC, có tác dụng kích thích làm tăng glutathione đồng thời kết hợp trực tiếp với NAPQI tạo thành hợp chất không gây độc gan và thải qua thận.
Như vậy paracetamol không gây độc gan nếu bạn uống đúng liều, đúng chỉ định.
🍄UỐNG BAO NHIÊU PARACETAMOL CÓ KHẢ NĂNG GÂY ĐỘC?
Liều paracetamol thường dùng:
💧Trẻ em 10-15 mg/kg/liều mỗi 4-6 tiếng, tối đa 75mg/kg/ngày, không quá 4 gram/ngày. Trẻ sơ sinh uống mỗi 6-8 tiếng và không quá 60mg/kg/day.
💧Người lớn: 325-650mg/liều mỗi 4-6 tiếng, không quá 1 gram/4 tiếng và 4 gram/ngày.
Liều này sẽ cân nhắc giảm thấp hơn ở bệnh nhân có bệnh gan, thận, nghiện rượu, nhịn ăn kéo dài, lớn tuổi.
🍄Liều duy nhất có khả năng gây độc: 150-200mg/kg ở trẻ em và 7.5-10 gram ở người lớn.
Trên thực tế ngộ độc paracetamol thường gặp trong các trường hợp sau:
– uống liều cao lập lại nhiều lần
– uống đúng liều nhưng uống quá nhiều lần trong ngày
– uống 2-3 loại thuốc cùng chứa paracetamol mà không biết
Paracetamol là loại thuốc thông dụng nhất, ai cũng từng uống qua, nên việc hiểu biết uống làm sao cho an toàn ai cũng nên học.
🌈Tóm lại mình có những thông điệp sau đây:
• Paracetamol vẫn là thuốc giảm đau hạ sốt an toàn cho trẻ nhỏ
• Uống Paracetamol để giảm đau, hạ sốt khi đúng chỉ định, không uống trước để phòng ngừa sốt
• Uống Paracetamol đúng liều 10 -15 mg/kg/1 lần cách 4 – 6 giờ, không phối hợp nhiều loại hạ sốt với nhau
• Trên những cơ địa có chức năng gan bị ảnh hưởng, báo Bác sĩ để được theo dõi và điều chỉnh liều phù hợp
• Không cần uống N-Acetylcysteine với Paracetamol để phòng ngừa giải độc gan trong trường hợp nhiễm siêu vi ở trẻ nhỏ
